Bakır fiyatlarını yakından izleyen sanayi yatırımcıları ve imalatçılar için hafta hızlı bir düşüşle başladı. ABD yönetiminin rafine metale yönelik ithalat vergisi konusundaki kararını askıya aldığı yönündeki haberlerin ardından Londra Metal Borsası’nda (LME) işlem gören bakır, yüzde 3’ün üzerinde değer kaybetti. Seansın erken saatlerinde ton başına 14.875 dolarla yeni bir rekor seviyeye ulaşan bakır, kararın ertelendiği haberinin yayılmasıyla hızla geriledi. Yerel saatle 11:42 itibarıyla bakırın ton fiyatı 14.306 dolara kadar indi ve günlük düşüş yüzde 3,2 olarak kaydedildi. Borsada işlem gören tüm temel metaller de bu düşüşten nasibini aldı.
Kararın ertelenmesinin ardında yatan nedenin, yetkililerin bakır fiyatlarındaki yüksek seyrin üretim maliyetlerini artırabileceği endişesi olduğu öne sürülüyor. Reuters’ın kaynaklara dayandırdığı habere göre, ABD’li yetkililer daha fazla yerli madenciliği teşvik etmenin olası faydalarını değerlendiriyor. Bu tereddüdün, Trump yönetiminin Kasım ayındaki ara seçimler öncesinde fiyatların satın alınabilirliğine daha fazla ağırlık vermeye başlamasıyla ortaya çıktığı iddia ediliyor. Böylece gümrük vergisi kararı, bakır piyasasındaki en büyük belirsizlik unsurlarından biri olarak dikkat çekiyor. Bu kararın ne yönde sonuçlanacağı ise henüz netlik kazanmış değil.
Vergilerin yürürlüğe girmesi halinde, yürürlük tarihinden önce ABD’ye yönelik ithalatta son bir artış yaşanabileceği belirtiliyor. Böyle bir talep dalgasının diğer ülkelerdeki alıcılar için arzı kısıtlayabileceği ve LME’deki küresel referans fiyatlarını daha da yukarı çekebileceği ifade ediliyor. Öte yandan yeni gümrük vergilerinin uygulanmaması durumunda fiyatların keskin bir düşüş yaşayabileceği uyarısı da analistler tarafından dile getiriliyor. Piyasadaki bu iki farklı senaryo, önümüzdeki dönemde bakır fiyatlarının yönünü belirleyecek temel etkenler arasında yer alıyor.
Natixis analisti Bernard Dahdah, yayımladığı notta piyasada bir balon oluşma riskine dikkat çekti. Dahdah, fiyatların bugünkü seyrini belirleyen unsurların başında ABD’deki ithalat arbitraj fırsatları ile kısa vadeli sermaye akışlarının geldiğini, temel ekonomik göstergelerin ve nihai tüketici talebinin ise geri planda kaldığını belirtti. Analistin bu değerlendirmesi, bakır fiyatlarındaki hareketliliğin sanayi talebinden çok finansal akımlarla şekillendiğine işaret ediyor. Özellikle imalat sektöründe faaliyet gösteren firmalar için bu tür dalgalanmalar, hammadde maliyetlerini planlamayı zorlaştırıyor. Kısa vadeli sermaye girişlerinin yarattığı fiyat baskısı, gerçek talebin sinyallerini gölgeleyebiliyor.
Temel metallerdeki genel değer kaybı, bakırla sınırlı kalmadı; borsada işlem gören diğer metaller de gün içinde geriledi. Bu durum, düşüşün yalnızca bakıra özgü bir gelişme olmadığını, geniş bir emtia satış dalgasını yansıttığını gösteriyor. ABD Başkanı Donald Trump’ın gümrük vergileri konusundaki tutumu, piyasa katılımcıları tarafından yakından izlenen bir başlık olmayı sürdürüyor. Vergi kararının zamanlaması ve kapsamı, hem ABD’deki hem de küresel piyasalardaki bakır alıcıları için belirleyici olacak. Kararın ertelenmesi, belirsizliği kısa vadede azaltmak yerine daha da derinleştirmiş görünüyor.
Bakır, elektrik kablolarından inşaat malzemelerine kadar geniş bir kullanım alanına sahip olduğu için fiyatlarındaki dalgalanmalar doğrudan üretim maliyetlerine yansıyor. Bu nedenle sanayi firmaları, hammadde alımlarını planlarken bakır fiyatlarındaki hareketliliği dikkatle takip ediyor. Rekor seviyeden gelen sert düşüş, bir yandan alıcılar için kısa vadeli bir rahatlama sağlarken, diğer yandan fiyat oynaklığını artırarak öngörülebilirliği zorlaştırıyor. Piyasadaki belirsizlik, vergi kararının netleşmesine kadar sürecek gibi görünüyor.
