Hindistan’ın başkenti Yeni Delhi’de düzenlenen 18. BRICS Zirvesi, üye ülkelerin liderlerini bir araya getirirken, Batılı ülkelerin yer almadığı toplantıda küresel güç dengesine dair mesajlar öne çıktı. İki gün süren zirvede Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, grubun işbirliğini güçlendirecek yeni bir aşamaya girdiğini açıkladı. Şi, üyelere birbirlerine samimiyetle davranmaları ve farklılıklara saygı gösterirken ortak zemin aramaları çağrısında bulundu. Zirve, Çin ve Rusya’nın Batılı ülkelere karşı diplomatik bir platform olarak BRICS’i öne çıkardığı bir görünüm sergiledi. Toplantının genel atmosferi, katılımcı ülkelerin ortak öncelikler etrafında kenetlenme arayışını yansıtıyordu.
Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, zirvede yaptığı konuşmada yeniliği, barışı ve istikrarı teşvik etme vurgusu yaptı. BRICS’in yirmi yıllık yolculuğu boyunca dayanışmanın her zaman güç kaynağı olduğunu belirten Şi, karşılıklı anlayışın derinleştirilmesi gerektiğini söyledi. Farklılıkların iletişim ve diyalog yoluyla uygun şekilde yönetilmesi gerektiğini ifade etti. Çin’in gelecek yıl BRICS dönem başkanlığını üstleneceğini ve 19. zirveye ev sahipliği yapacağını duyurdu. Çin daha önce 2011, 2017 ve 2022 yıllarında da zirvelere ev sahipliği yapmıştı. Şi’nin açıklamaları, Pekin’in grup içindeki yönlendirici rolünü sürdürme arzusunu gözler önüne serdi.
Zirvede ev sahibi Hindistan Başbakanı Narendra Modi, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Çin lideri Şi Cinping, geniş bir su birikintisinin önünde poz vererek hatıra fotoğrafı çektirdi. Söz konusu kare, üzerinde birlik ve ortak kalkınma mesajı taşıyan ifadelerin bulunduğu bir ortamda kaydedildi. Toplantının düzeni, Batı’nın katılımı olmadan dünya liderliğinin nasıl bir görünüme sahip olabileceğini göstermek istercesine kurgulanmıştı. Bu görüntü, BRICS’in küresel sahnedeki iddiasını somutlaştıran bir kare olarak kayda geçti. Liderlerin verdikleri poz, grubun genişleyen etki alanına dair güçlü bir mesaj olarak yorumlandı.
BRICS, başlangıçtaki dört üyesinden 11 tam üye ve 10 ortak ülkeden oluşan bir topluluğa dönüşmüş durumda. Üyeleri, dünya nüfusunun neredeyse yarısını ve küresel ticaretin dörtte birinden fazlasını oluşturuyor. Grubun tarihi genişlemesi ve kapsamlı, çok düzeyli işbirliği çerçevesi, daha büyük BRICS işbirliğinin yüksek kaliteli gelişiminde yeni bir aşama başlattı. Bu genişleme, özellikle Orta Doğu’daki çatışmaların derinleştiği ve küresel enerji fiyatlarının yükseldiği bir dönemde gerçekleşti. Yeni üyelerin katılımı, grubun coğrafi ve ekonomik çeşitliliğini daha da artırmış görünüyor.
Rusya uzmanı Buğra Bekir Işılak, Hurriyet.com.tr’ye yaptığı değerlendirmede zirvenin Batı’ya bir meydan okuma anlamına geldiğini ifade etti. BRICS’in Rusya ve Çin’e Batılı ülkelerin sahip olmadığı türden bir diplomatik araç sunduğunu belirten Işılak, grubun Türkiye’ye stratejik özerklik avantajı sağladığına dikkat çekti. Işılak, Ankara’nın uzun vadede yeni ekonomik seçeneklere sahip olabileceğini kaydetti. Bu değerlendirme, zirvenin sadece üyeler arasında değil, dışarıdaki ülkeler için de anlam taşıdığını gösteriyor. Uzman görüşü, Türkiye’nin gruba yaklaşımının stratejik boyutuna işaret ediyor.
Zirvede İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan da hazır bulundu. Orta Doğu’daki çatışmaların giderek derinleşmesi küresel enerji fiyatlarını yükseltirken, Yeni Delhi’deki toplantı Çin, Hindistan, Rusya ve diğer birçok ülkenin bir araya geldiği bir platform işlevi gördü. Liderler, Batı’nın katılımı olmadan dünya liderliğinin nasıl bir görünüme sahip olabileceğini sergiledi. Zirvenin sonunda yayımlanan mesajlar, grubun gelecek dönemde daha geniş bir işbirliği çerçevesi kurma niyetini yansıttı. Kapanış oturumunda vurgulanan ortak hedefler, üyeler arası dayanışmanın gelecekte de süreceğine dair bir işaret olarak değerlendirildi.
